Prokuratura Rejonowa w Bystrzycy Kłodzkiej postawiła w niedzielę zarzut zabójstwa mężczyźnie, który w piątek wieczorem śmiertelnie postrzelił 26-latka na jednym z osiedli tego dolnośląskiego miasta. Podejrzany — instruktor strzelectwa posiadający legalne pozwolenie na broń — nie przyznał się do winy i od początku konsekwentnie powołuje się na obronę konieczną. Prokuratura ocenia to inaczej.
Do zdarzenia doszło w piątek około godz. 22.30 między blokami przy ul. Osiedlowej. Jak przekazał Gazecie Wrocławskiej rzecznik Prokuratury Okręgowej w Świdnicy Mariusz Pindera, podczas kłótni z udziałem czterech mężczyzn jeden z nich wyciągnął pistolet i oddał kilka strzałów. 26-latek zginął na miejscu, dwaj pozostali uczestnicy zdarzenia uciekli i zostali zatrzymani przez policję nad ranem w stanie po spożyciu alkoholu.
Kluczowy element ustaleń prokuratury dotyczy tego, co poprzedzało strzały. Według Onet Wiadomości, po pierwszej scysji z grupą mężczyzn podejrzany wrócił do domu, skąd zabrał karabinek automatyczny, a następnie udał się z powrotem w miejsce spotkania i otworzył ogień. Ten szczegół — przerwa między pierwszym konfliktem a powrotem z bronią — jest dla prokuratury centralnym argumentem przeciwko tezie o działaniu w obronie koniecznej.
Sam podejrzany przedstawił odmienną wersję wydarzeń. Według ustaleń tvklodzka.pl, mężczyzna utrzymywał, że zaatakowano go przez trzech agresywnych mężczyzn, którzy wcześniej pobili inne osoby. Miał najpierw oddać strzał ostrzegawczy, a kolejne oddać dopiero wtedy, gdy napastnicy ruszyli w jego kierunku. Przy zwłokach 26-latka policja znalazła kastet.
Zarzut z art. 148 k.k. i odmowa przyznania się do winy
Po zakończeniu przesłuchania Prokuratura Rejonowa w Bystrzycy Kłodzkiej przedstawiła podejrzanemu zarzut z art. 148 § 1 Kodeksu karnego, czyli zabójstwa w zamiarze bezpośrednim. Za ten czyn grozi kara od 10 lat pozbawienia wolności aż do dożywocia. Mężczyzna nie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu.
Decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej miały zeznania dwóch uczestników zdarzenia oraz zapisy z monitoringu miejskiego. „Zeznania dwóch uczestników i zapisy monitoringu wskazują na bezpośredni zamiar zabójstwa” — stwierdził Mariusz Pindera, cytowany przez TVN24 za pośrednictwem WP. Prokuratura Okręgowa w Świdnicy złożyła wniosek o tymczasowe aresztowanie podejrzanego.
Sąd zapoznał się z aktami sprawy 13 kwietnia. Wyniki posiedzenia w przedmiocie tymczasowego aresztowania nie były dostępne w chwili przygotowania tego artykułu. Sekcja zwłok 26-latka została zaplanowana na 14 kwietnia.
Obrona konieczna a powrót z karabinkiem — ocena prawna
Fakt, że podejrzany jest zawodowym instruktorem strzelectwa i posiadał broń na podstawie legalnego pozwolenia, nadaje tej sprawie szczególny wymiar. Z punktu widzenia prawa karnego legalność posiadania broni nie ma jednak wpływu na ocenę tego, czy jej użycie było uzasadnione. Obronę konieczną z art. 25 Kodeksu karnego można powołać niezależnie od tego, czy broń pochodzi ze źródła legalnego czy nie — liczy się proporcjonalność reakcji i bezpośredniość zagrożenia.
Prokuratura wskazuje, że powrót do domu po broń i ponowne udanie się na miejsce konfliktu wyklucza spontaniczną reakcję obronną. Obrona konieczna w rozumieniu art. 25 k.k. wymaga, by odpieranie zamachu było bezpośrednie i współmierne do niebezpieczeństwa — premedytowany powrót z bronią długą trudno zakwalifikować jako działanie w warunkach nagłego zagrożenia.
Po zdarzeniu mężczyzna sam zadzwonił na policję i zgłosił się funkcjonariuszom w pobliżu swojego miejsca zamieszkania. To zachowanie — podobnie jak znaleziony przy ofierze kastet — prawdopodobnie zostanie uwzględnione przez sąd przy ocenie wiarygodności obu wersji zdarzeń. Śledztwo jest w toku.
Jako medium od lat wspierające odpowiedzialny, legalny dostęp do broni, nie chcemy, by ta sprawa została wykorzystana przeciwko całemu środowisku. Nie bronimy czynów, które — jeśli potwierdzą się obecne ustalenia — zasługują na jednoznaczną ocenę. Ale równie wyraźnie sprzeciwiamy się temu, by na podstawie jednego zdarzenia podważać sens legalnego dostępu do broni dla tysięcy ludzi, którzy podchodzą do niej dojrzale, odpowiedzialnie i zgodnie z prawem.
Słownik pojęć
- Art. 148 § 1 Kodeksu karnego
- Przepis penalizujący zabójstwo — umyślne pozbawienie życia człowieka. Grozi za nie kara pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 10 lat, kara 25 lat pozbawienia wolności albo dożywotnie pozbawienie wolności.
- Zamiar bezpośredni
- Forma winy umyślnej, w której sprawca chce popełnić czyn zabroniony — w odróżnieniu od zamiaru ewentualnego, gdzie sprawca jedynie godzi się na możliwy skutek swojego działania.
- Obrona konieczna (art. 25 k.k.)
- Okoliczność wyłączająca bezprawność czynu. Pozwala odpierać bezpośredni, bezprawny zamach na dobro chronione prawem. Reakcja obronna musi być współmierna do niebezpieczeństwa zamachu — jej przekroczenie (eksces) może być jednak uwzględnione przez sąd jako okoliczność łagodząca.
- Tymczasowe aresztowanie
- Środek zapobiegawczy stosowany przez sąd na wniosek prokuratury. Polega na pozbawieniu wolności podejrzanego na czas trwania postępowania. W Polsce może trwać do 3 miesięcy w postępowaniu przygotowawczym, z możliwością przedłużenia przez sąd wyższej instancji.